Noodpakket in België: wat de campagne Samen voorbereid vraagt

Sinds april 2026 voert het Nationaal Crisiscentrum (NCCN) campagne onder de naam Samen voorbereid. De vraag aan jou past in twee zinnen: houd het minstens 3 dagen (72 uur) zelf vol en schrijf je gratis in op BE-Alert. Hieronder staat wat dat in de praktijk betekent, wat er in een Belgisch noodpakket zit en waar het advies afwijkt van Denk vooruit, de Nederlandse campagne.

Het advies om een noodpakket in huis te hebben circuleerde de voorbije jaren al. Sinds 21 april 2026 beveelt de federale regering het ook officieel aan, schreef VRT NWS.

Wat houdt de campagne Samen voorbereid in?

De campagne loopt vier jaar. In de eerste fase draaide alles om één vraag: weet je waar je betrouwbare informatie vindt als er iets misgaat? Het Crisiscentrum vertaalt dat naar drie stappen. Je schrijft je gratis in op BE-Alert, je volgt de kanalen van je gemeente, provincie en lokale hulpdiensten en je leest vooraf op crisiscentrum.be welke risico's er zijn.

Op 1 oktober 2026 volgde de tweede fase: een praktische gids als brochure, beschikbaar in vier talen (Nederlands, Frans, Duits en Engels). Ze loopt vier stappen af. Je informeert je, je maakt een noodplan, je stelt een noodpakket samen en je leert de juiste reflexen, zoals 112 bellen, schuilen en evacueren.

Dat de brochure net op de eerste donderdag van oktober verscheen, is geen toeval. Die dag is al enkele jaren de nationale testdag van BE-Alert. In 2026 stuurden 260 steden, gemeenten en provincies die dag een testbericht naar hun inwoners. De komende jaren komen nog andere thema's aan bod, zoals het nucleaire risico en Seveso.

Hoeveel dagen, water en geld vraagt het Crisiscentrum?

Het Crisiscentrum raadt in de hele Europese Unie aan om minstens 3 dagen (72 uur) zelfstandig verder te kunnen. De brochure legt uit waarom. Wie zichzelf de eerste uren of dagen kan behelpen, geeft de hulpdiensten ruimte voor mensen die hun hulp het hardst nodig hebben.

Voor water noemt de brochure 3 tot 10 liter per persoon per dag. Het lage cijfer is een ondergrens: 3 liter is net voldoende om te drinken en te koken. Een volwassene drinkt zelf 1,5 tot 2 liter. De rest gaat naar wassen en naar het toilet. Hoe je zo'n voorraad bewaart, lees je in onze gids over drinkwater opslaan. Hoeveel jouw gezin nodig heeft, rekent de noodpakketcalculator uit.

Voor geld noemt het Crisiscentrum geen bedrag. Het vraagt een beetje cash voor ongeveer 72 uur en waarschuwt voor grote bedragen in huis. Wie dagelijks medicatie neemt, legt een reserve voor minstens 72 uur in het pakket.

Wat zit er in een Belgisch noodpakket?

Een standaardpakket bestaat niet, schrijft de brochure. Wat je nodig hebt hangt af van baby's of jonge kinderen, huisdieren en medicatie die je dagelijks neemt. Het pakket heeft twee delen: een rugzak die je snel kan meenemen en een voorraad voor in huis.

In de rugzak, voor als je snel weg moet:

• kopieën van je identiteitskaart en andere belangrijke documenten, met een lijst van telefoon- en noodnummers
• pen en papier en een beetje cash
• een fles water en wat koeken, energierepen of noten (geen conserven, de rugzak mag niet te zwaar worden)
• een kleine EHBO-kit, verzorgingsproducten en je noodzakelijke medicatie
• een opgeladen powerbank en een gsm-oplader
• een fluitje om de hulpdiensten te laten weten waar je bent

In huis, voor als je moet schuilen of zonder stroom, water of internet valt:

• drinkwater, zoals hierboven
• lang houdbaar eten dat je zonder water, gas of stroom kan bereiden, met een blikopener
• een zaklamp, liefst een opwindbare
• een opwindbare radio of een radio op batterijen, bij voorkeur met DAB+ en FM
• kaarsen of theelichtjes, lucifers of een aansteker en dekens
• een basisapotheek en jodiumtabletten
• babyvoeding en luiers, en eten voor je huisdieren, als dat bij jou past

Jodiumtabletten haal je gratis bij de apotheek. Je neemt ze alleen na een aanbeveling van de overheid, bij een nucleaire noodsituatie.

Het hoeft niet duur te zijn. Het Crisiscentrum wijst erop dat je de meeste spullen al in huis hebt of met buren kan delen, zoals een radio. De brochure geeft een handige tip: neem bij elke boodschappenronde één extra product mee en vervang wat bijna vervalt. Leg alles op één vaste plek die iedereen kent. Een kelder of garage is minder geschikt, want daar loopt een noodvoorraad sneller schade bij een overstroming.

Waar België van Nederland verschilt

Beide landen vertrekken van 72 uur. Op een paar punten loopt het advies toch uiteen.

Woon je in Vlaanderen of Brussel, dan is de Belgische bovengrens voor water een goede reden om ruimer te rekenen dan de Nederlandse lijst. De volledige lijsten naast elkaar vind je in onze noodpakket checklist.

Wat stuurt BE-Alert en hoe herken je een echt bericht?

BE-Alert is het alarmeringssysteem van de Belgische overheden. Bij een noodsituatie kan je een sms krijgen van het nummer 1789, een gesproken oproep van 0477 77 77 55 of een e-mail van no-reply@be-alert.be. Op de nationale testdag in 2026 vroeg het Crisiscentrum om die nummers meteen op te slaan en het e-mailadres als betrouwbaar te markeren, zodat de berichten niet in je spam belanden.

Een echt bericht begint met "BE-Alert", komt van 1789 of 0477 77 77 55 en is gratis. Je krijgt nooit een vraag om je bankgegevens. Er bestaan ook berichten van algemeen nut, bijvoorbeeld over de vuilnisophaal. Die komen van 8686 of 0477 77 77 55 en je beslist zelf of je ze wil ontvangen.

Het systeem wordt veel gebruikt: in 2025 verstuurde BE-Alert bij noodsituaties 2.190.000 sms'jes en 861.000 e-mails.

Krijg je een bericht zonder ingeschreven te zijn?

Soms wel. Kiest de overheid voor een bericht aan iedereen in een zone, dan krijg je een sms zonder dat je iets hoeft te doen, zolang je gsm met een zendmast in die zone verbonden is. Het Crisiscentrum raadt toch aan om je in te schrijven. Je kan er tot 5 adressen registreren, bijvoorbeeld je werk, de school van je kinderen of de woning van een kwetsbaar familielid. Zo hoor je ook iets als je er zelf niet bent.

Ook wie geen smartphone heeft, kan zich inschrijven: een sms, een oproep of een e-mail werkt op elk toestel.

Zo schrijf je je in op BE-Alert

Inschrijven is gratis en duurt een paar minuten.

1. Ga naar www.be-alert.be en kies "Schrijf je in".
2. Maak een account met je e-mailadres. Kies een wachtwoord van minstens 8 tekens met 1 hoofdletter en 1 cijfer, en vink het vakje voor je toestemming aan.
3. Geef je Belgische gsm-nummer in zonder landcode (+32) en zonder vreemde tekens.
4. Typ eerst je hoofdgemeente en kies dan je postcode.
5. Klik op de link in de bevestigingsmail. Pas daarna ben je ingeschreven. Komt er na 24 uur nog niets binnen, kijk dan in je spam en neem anders contact op via het contactformulier.
6. Vul zoveel mogelijk velden in. Dan krijg je de juiste informatie via elk kanaal dat de overheid kiest.

Voeg daarna je andere adressen toe. Je werk en de school van je kinderen zijn de gewoonste.

Wat als er geen bericht komt?

BE-Alert is niet altijd het juiste middel. Het wordt bijvoorbeeld niet ingezet 's nachts of in een industriezone waar niemand woont. Is je gemeente niet aangesloten, dan alarmeert ze je op een andere manier, en ook de gouverneur van je provincie kan BE-Alert activeren. Is het telefoonnetwerk verzadigd, dan kiest de overheid andere kanalen.

Mis je een bericht op basis van je locatie, dan kan dat komen doordat je telefoon al meer dan 2 uur geen verbinding maakte met een zendmast in de zone. Een vol geheugen of slechte ontvangst doet hetzelfde.

Daarom staat er een radio in het pakket, en daarom volg je de kanalen van je gemeente. Bij lokale noodsituaties communiceren gemeente, politie en brandweer via hun website en sociale media. Abonneer je daar vooraf op, adviseert het Crisiscentrum. Bij een grote noodsituatie zet het centrum de laatste updates en duidelijke instructies op crisiscentrum.be. Gemeenten kunnen ook een informatienummer openen, bijvoorbeeld het nationale nummer 1771.

Wat doe je als er een bericht komt?

Volg de aanbevelingen in het bericht. Moet je schuilen? Ga dan naar binnen in het dichtstbijzijnde gebouw, sluit ramen en deuren en luister naar de media. Moet je evacueren, dan volg je de richtlijnen van de overheden en de hulpdiensten ter plaatse.

Bij een levensbedreigende situatie bel je 112. Voor brandweerhulp zonder haast is er 1722, en 1733 voor de huisarts van wacht. In een noodsituatie vraagt de brochure om het telefoonnetwerk te sparen: stuur berichten via WhatsApp of Signal en telefoneer niet onnodig, want overbelasting kan de hulpverlening verstoren.

Papier voor als het netwerk uitvalt

De brochure en het invulbare noodplan "Mijn eigen noodplan" kan je gratis downloaden. Druk ze af en leg ze bij je noodpakket: dan heb je ze ook zonder internet.

Wij bouwen aan Waystone, een offline assistent voor laptops die is ontworpen om te antwoorden uit officiële gidsen en bij elk antwoord de bronpagina te tonen. Hij is nog in ontwikkeling, niet te koop en eerst alleen in het Engels. Nederlands en Frans testen we nog.

Zo begin je vandaag

• Schrijf je in op BE-Alert en voeg je werk en de school van je kinderen toe.
• Sla 1789 en 0477 77 77 55 op in je telefoon.
• Zoek de website en de sociale media van je gemeente en volg ze.
• Leg bij je volgende boodschappen één extra houdbaar product opzij.