Noodradio kiezen: wat Nederland en België van een radio vragen

Als de stroom uitvalt, valt vaak ook het internet weg. Het Nationaal Crisiscentrum schrijft in zijn brochure dat bij een stroomonderbreking ook internet en mobiele netwerken kunnen uitvallen.

Denk vooruit, de campagne van de Nederlandse overheid, wijst erop dat de regionale publieke omroep dan nog via de radio kan blijven uitzenden. Een radio in het noodpakket is dus geen nostalgie. Op deze pagina lees je wat Nederland en België van zo'n radio vragen, welke zender je moet kunnen vinden en waar je op let bij het kiezen, zodat je radio klaarstaat voordat je hem nodig hebt. Merken, modellen en prijzen laten we weg. Waar iets onze eigen afweging is en niet uit een bron komt, zeggen we dat erbij.

Wat vragen Nederland en België van een noodradio?

Denk vooruit raadt een radio aan die op batterijen, op zonne-energie of met een dynamo werkt en FM, DAB of allebei ontvangt. Het Crisiscentrum vraagt een opwindbare radio of een radio op batterijen, bij voorkeur met DAB+ en FM. Allebei noemen ze er een powerbank bij voor je telefoon.

Het verschil tussen DAB en DAB+ is meer dan een letter. De eerste DAB-ontvangers, verkocht tot 2008, waren volgens de Belgische site dabplus.be niet geschikt voor DAB+, en een DAB-toestel speelt geen DAB+-zenders af. Zoek op de doos of in de beschrijving dus naar DAB+, niet alleen naar DAB.

Welke zender zet de overheid in?

In Nederland: de regionale omroep

In Nederland luister je bij een crisis naar de regionale publieke omroep. Bij een sirene zegt Rijksoverheid.nl: zet de radio aan en luister naar de regionale omroep. Kamervragen uit 2015 halen een eerder antwoord van de minister aan: NPO 1 en NPO Radio 1 zijn niet wettelijk aangewezen als nationale rampenzender. Wel kan, zo staat in het antwoord, de minister-president in buitengewone omstandigheden, zoals bij een nationale ramp, zendtijd en faciliteiten vorderen van de publieke omroepen.

Hoe de regionale omroep wordt ingezet, regelt elke veiligheidsregio zelf. Volgens het antwoord maken de veiligheidsregio's zelf afspraken met de regionale omroepen, en is de inzet een lokaal bestuurlijke afweging. Veiligheidsregio Zuid-Limburg legt zijn afspraak zo uit: het radiokanaal van L1, op FM 95,3, wordt ingezet als rampenzender, en ze kozen FM omdat analoge radiosignalen altijd te ontvangen zijn, ook als de stroomvoorziening of het internet is uitgevallen. De rampenzender gaat niet vanzelf aan. Bij een NL-Alert zonder sirene wordt hij niet per definitie ingezet, en het opstarten kost altijd enige tijd. Wil je weten wat jouw regio doet, vraag het dan na bij je veiligheidsregio.

Denk vooruit zet per regio de omroep, de FM-frequenties en het DAB-blok op een rij. Wij namen het overzicht over zoals het op 25 oktober 2026 op hun pagina stond. Frequenties kunnen veranderen, dus controleer ze voor je erop vertrouwt.

Op een DAB-radio ontvang je volgens Denk vooruit automatisch de regionale omroep van je regio. Stel hem toch vooraf af, want dat raadt de campagne zelf aan.

In België: nog geen vaste noodzender

Op de pagina's en in de brochure van het Crisiscentrum vonden we geen zender die als noodzender is aangewezen. De pagina Informatie aan de bevolking noemt alleen een reeks kanalen waarlangs overheden en hulpdiensten je kunnen informeren: BE-Alert, radio, tv, website, sociale media en omroepwagens van de politie. Dat is wat wij vonden, geen uitspraak over de wet.

In Vlaanderen is Radio 1 van de VRT de actuazender. Dat wij die als reserve voorstellen om vooraf in te stellen is onze eigen keuze, geen aanwijzing van de overheid. Op FM zit Radio 1 per streek op een andere frequentie: 94,2 MHz in Antwerpen, 91,7 in Vlaams-Brabant, 98,5 in Leuven, 99,9 in Limburg en 95,7 in Oost- en West-Vlaanderen. Op DAB+ staat VRT Radio 1 op netwerk 12A, dat de VRT in Vlaanderen gebruikt.

In Franstalig België is een eigen crisiskanaal gepland. Volgens een Belga-bericht in La Libre van 31 maart 2026 zou die radio de crise alleen via DAB+ uitzenden, omdat het nieuwe kanaal technisch alleen digitaal mogelijk was en niet op de FM-band. De RTBF zorgt voor de techniek, de inhoud komt van het nationale crisiscentrum en het kanaal gaat alleen aan in een extreme situatie. Een kalender is niet bekendgemaakt.

Eind 2024 vormden FM-toestellen nog ongeveer 51 procent van alle radio-ontvangers in de Fédération Wallonie-Bruxelles, schrijft dezelfde bron.

FM of DAB+: wat werkt er bij stroomuitval?

Beide komen door de lucht en beide werken zonder internet. Voor DAB+ heb je geen internetverbinding nodig, schrijft dabplus.be, en het zendt gratis uit in de ether, net als FM. Internetradio is iets anders: daarvoor heb je een goede internetverbinding nodig, en die kan bij stroomuitval wegvallen.

Het verschil merk je als het signaal zwakker wordt. Bij FM gaat het signaal kraken en ruis geven. DAB+ is digitaal: je ontvangt het signaal of je ontvangt niets. Een ruisende FM-zender kun je dus soms nog volgen waar een digitale zender wegvalt, al is dat onze lezing en geen uitspraak van de bron.

Ook een zender kan uitvallen. Op 20 juni 2026 meldde de RTBF dat de DAB+-ontvangst van haar radio's in het westen van Brussel onderbroken was door een uitgevallen stroomvoorziening van de zender in Sint-Pieters-Leeuw. Haar radio's bleven via FM bereikbaar.

Daar staat tegenover dat DAB+ ver reikt. Zowat 99 procent van het Vlaamse grondgebied heeft volgens dabplus.be goede ontvangst buiten, in de auto, en binnenshuis bereikt DAB+ 97 procent van de Vlamingen. Voor een noodradio volgt daar één regel uit: neem een toestel dat allebei kan. Het Crisiscentrum vraagt dat bij voorkeur, en Denk vooruit noemt FM en/of DAB. De meeste digitale ontvangers ontvangen naast DAB+ ook FM, dus dat kost weinig extra.

Ook de autoradio telt mee. Volgens Veiligheidsregio Zuid-Limburg kun je bij stroomuitval alleen luisteren via een noodradio op batterijen of via de autoradio. Sinds december 2020 moet elke auto die in België wordt verkocht een DAB+-ontvanger aan boord hebben.

Batterijen, dynamo of zonne-energie?

Beide overheden laten de keuze open. Denk vooruit noemt batterijen, zonne-energie en dynamo naast elkaar. Het Crisiscentrum vraagt een opwindbare radio of een radio op batterijen, zodat je ook bij een stroompanne naar de media kunt luisteren, en erbij oplaadbare batterijen en reservebatterijen. Het Rode Kruis zet een radio op batterijen met extra batterijen op zijn lijst.

Wat nu volgt is onze eigen afweging, niet die van de overheid. Een radio op batterijen is zo goed als de batterijen in de la. Een dynamo of zonnepaneel maakt je minder afhankelijk van die voorraad, maar je moet het vooraf proberen: draai eraan of zet hem buiten in het licht en kijk of er geluid uit komt. Hoeveel luistertijd een minuut draaien oplevert, verschilt per toestel en staat nergens in de bronnen, dus daar noemen we geen getal bij.

Het Rode Kruis vraagt om regelmatig te controleren of het noodpakket nog actueel is, ook de werking van zaklamp, radio en batterijen. Denk vooruit zegt het concreter: kijk elk half jaar of de producten in het noodpakket nog houdbaar zijn.

Waar let je op bij het kiezen van een radio?

Loop deze punten langs in de winkel of op de productpagina.

• Staat DAB+ vermeld, op een sticker of in de beschrijving? Een radio met alleen FM kan DAB+ niet ontvangen.
• Ontvangt hij ook FM? Dan heb je twee kansen op een zender.
• Speelt hij zonder internet? Een toestel dat alleen via internet werkt, helpt bij stroomuitval niet. In Vlaanderen mogen sinds begin 2023 alleen nog radio's worden verkocht met digitale ontvangst (DAB+ of internet), dus een nieuw toestel is niet automatisch een DAB+-toestel.
• Welke stroom gebruikt hij, en heb je daar oplaadbare of reservebatterijen bij?
• Heeft hij een uitschuifbare antenne? Schuif die helemaal uit, adviseert dabplus.be.
• Staat de goede zender klaar? Een DAB+-ontvanger doet bij de eerste keer aanzetten een autoscan. Herhaal die regelmatig.

Een radio voor het nieuws, een offline bron voor de rest

Wij bouwen aan Waystone, een offline assistent voor laptops die is ontworpen om te antwoorden uit officiële gidsen en bij elk antwoord de bronpagina te tonen. Hij is nog in ontwikkeling, niet te koop en eerst alleen in het Engels, met Nederlands en Frans in de test. Voor wat de overheid nu zegt blijft een radio het juiste apparaat, want Waystone kent het nieuws van vandaag niet.

Zo begin je vandaag

• Zoek de zender van je regio in de tabel, of kies in België een zender om vooraf in te stellen.
• Zet de radio aan, laat hem de zenders zoeken en bewaar de juiste.
• Leg reservebatterijen of een powerbank bij het noodpakket.
• Zet een herinnering voor over een half jaar om de radio en de batterijen te testen.